Anlaşmalı Boşanma Şartları ve Protokol
Anlaşmalı boşanma, Medeni Kanun'un 166/3. maddesinde düzenlenir. Üç şart vardır: evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı, eşler birlikte başvurmalı ya da biri diğerinin davasını kabul etmeli ve hâkim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.
Kısaca
| Dayanak | TMK m. 166/3 |
|---|---|
| Evlilik süresi | En az 1 yıl |
| Başvuru | Birlikte başvuru veya davanın kabulü |
| Duruşma | Hâkim eşleri bizzat dinler |
| Protokol | Velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı düzenlenmeli |
Protokolde neler olmalı
Protokol, boşanmanın bütün mali sonuçlarını ve çocuklara ilişkin düzenlemeyi kapsamalıdır:
- Velayet ve kişisel ilişki takvimi (hafta sonu, bayram, yaz tatili)
- İştirak nafakası miktarı ve yıllık artış oranı
- Yoksulluk nafakası veya feragat beyanı
- Maddi ve manevi tazminat ya da bunlardan vazgeçildiği
- Mal paylaşımı: hangi malın kimde kalacağı, ödenecek bedel ve vade
- Ortak konutun kullanımı, kira ve kredi borçlarının paylaşımı
- Yargılama gideri ve vekâlet ücreti
Hâkim protokolü uygun bulmazsa, özellikle çocuğun yararına aykırı gördüğü maddelerde değişiklik yapabilir; tarafların bu değişikliği kabul etmesi gerekir.
Duruşma
Her iki eşin de duruşmaya bizzat gelmesi zorunludur; avukatla temsil bu zorunluluğu kaldırmaz. Hâkim, baskı altında olup olmadıklarını anlamak için tarafları ayrı ayrı dinleyebilir. Uygun görürse aynı celsede boşanmaya karar verir.
Kesinleşme ve sonrası
Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir; iki hafta içinde istinafa gidilmezse kesinleşir. Taraflar istinaf hakkından feragat ederek kesinleşmeyi hızlandırabilir. Kesinleşmeden sonra nüfus kayıtları güncellenir; kadın için üç yüz günlük iddet süresi başlar ve bu süre mahkeme kararıyla kaldırılabilir. Başvurunun hangi belgelerle ve hangi sırayla yapıldığı anlaşmalı boşanma davasının açılışı üzerine hazırlanmış bir yazıda ayrıca anlatılıyor.
Anlaşmalı boşanma sonradan bozulabilir mi
Protokolde kararlaştırılan nafaka ve velayet, sonradan şartların değişmesi halinde dava yoluyla değiştirilebilir. Mal paylaşımına ilişkin hükümler ise kural olarak kesindir.
Sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanma kaç celsede biter?
Protokol eksiksiz hazırlanmış ve iki eş de duruşmaya katılmışsa çoğu dosyada tek celsede karar verilir. Hâkim protokolde çocuğun yararına aykırı bulduğu bir hüküm görürse değişiklik isteyebilir; taraflar kabul ederse karar yine aynı duruşmada verilebilir.
Evlilik bir yıldan kısa sürdüyse ne olur?
Bu durumda anlaşmalı boşanma yolu kullanılamaz. Eşler bütün konularda anlaşmış olsa bile dava çekişmeli boşanma olarak açılır ve evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı ispat edilir; uygulamada tarafların beyanları bu ispatı kolaylaştırır.
İlgili mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebilir; somut olayınız için bir avukata danışın.
