Kıdem ve İhbar Tazminatı: Şartlar ve Hesaplama
Kıdem tazminatı, en az bir yıl çalışmış işçinin iş sözleşmesinin kanunda sayılan hallerde sona ermesi durumunda ödenir: işveren tarafından haklı sebep dışında fesih, işçinin haklı sebeple feshi, askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlendikten sonra bir yıl içinde ayrılması ve işçinin ölümü.
Kısaca
| Kıdem şartı | Aynı işverende en az 1 yıl çalışma ve kanuni fesih sebebi |
|---|---|
| Kıdem hesabı | Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret (tavan uygulanır) |
| İhbar süresi | 6 aya kadar 2 hafta; 1,5 yıla kadar 4; 3 yıla kadar 6; daha fazlası 8 hafta |
| Zamanaşımı | 5 yıl |
| Dava öncesi | Zorunlu arabuluculuk |
Hesaplama
Her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır; yıldan artan süreler oranlanır. Giydirilmiş ücrete yol, yemek, ikramiye gibi düzenli ödemeler dâhildir. Kıdem tazminatı tavanı her yıl iki kez güncellenir; tavanı aşan kısım ödenmez. Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir.
İhbar tazminatı
Belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden taraf, çalışma süresine göre iki ila sekiz haftalık bildirim süresine uymak zorundadır. Süreye uymayan taraf, bu süreye ait ücret tutarında ihbar tazminatı öder. İşçi istifa ederse kıdem alamaz ama ihbar süresine uymazsa işverene ihbar tazminatı ödeme riskiyle karşılaşır.
Zorunlu arabuluculuk
İşçilik alacakları ve işe iade davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Anlaşma sağlanamazsa son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılır. Kıdem tazminatında zamanaşımı beş yıldır.
Alacağınızı hesaplamak için kıdem tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir; sonuç, dava öncesinde arabuluculukta istenecek tutarı belirlemeye yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Kural olarak hayır. Ancak ücretin ödenmemesi, mobbing gibi haklı sebeplerle fesih, askerlik, emeklilik ve evlendikten sonra bir yıl içinde kadın işçinin ayrılması gibi hallerde istifa eden işçi de kıdem tazminatına hak kazanır.
Kıdem tazminatına faiz işler mi?
Kıdem tazminatının geç ödenmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında faiz işler.
İlgili mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebilir; somut olayınız için bir avukata danışın.
