Hukuk Notları

Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat

Aile HukukuYayın tarihi: 2 dk okuma
Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat

Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf ise manevi tazminat talep edebilir.

Kısaca

DayanakTMK m. 174
Maddi tazminatMenfaati zedelenen, kusursuz veya daha az kusurlu eşe
Manevi tazminatKişilik hakları saldırıya uğrayan eşe
Talep zamanıBoşanma davasıyla birlikte veya sonradan
ZamanaşımıBoşanmanın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl

Kusur belirleyicidir

Her iki tazminat türünde de kusur karşılaştırması yapılır. Mahkeme, boşanmaya yol açan olayları tek tek inceleyerek hangi eşin ne ölçüde kusurlu olduğunu tespit eder. Eşit kusur halinde tazminata hükmedilmez. Sadakatsizlik, şiddet, hakaret, ailenin ekonomik ihtiyaçlarını karşılamama, aileye karşı ilgisizlik ve eşin ailesine kötü davranma Yargıtay kararlarında sık rastlanan kusur halleridir.

Maddi tazminatın kapsamı

Evliliğin sağladığı ekonomik destek, barınma ve sosyal güvence gibi menfaatlerin kaybı maddi tazminatın konusudur. Miktar belirlenirken tarafların mali durumu, evlilik süresi ve kusurun ağırlığı dikkate alınır. Toptan ödeme veya irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir.

Manevi tazminat

Kişilik haklarına saldırı oluşturan olaylar (aldatma, hakaret, şiddet, iftira) manevi tazminat gerektirir. Amaç zenginleştirme değil, duyulan acının bir ölçüde giderilmesidir; bu yüzden miktarlar sembolik olmayan ama abartılı da sayılmayacak düzeyde belirlenir.

Ne zaman istenir

Tazminat talepleri boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebileceği gibi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla da istenebilir. Bir yıllık süre zamanaşımı süresidir. Tazminatla birlikte nafaka ve ziynet alacağı gibi başka taleplerin de bulunduğu dosyalarda, kadının ileri sürebileceği hakların toplu bir listesi boşanmada kadının hakları yazısında derlenmiş.

Sık sorulan sorular

Tamamen kusurlu eş tazminat alabilir mi?

Hayır. Maddi ve manevi tazminat ancak kusursuz veya daha az kusurlu eş lehine hükmedilebilir. Eşit kusur halinde maddi tazminat istenemez; manevi tazminat için de kişilik haklarına yönelik bir saldırının varlığı gerekir.

Tazminat miktarı neye göre belirlenir?

Hâkim, tarafların sosyal ve ekonomik durumunu, kusurun ağırlığını, evliliğin süresini ve boşanma nedeniyle kaybedilen menfaatleri birlikte değerlendirir. Kanunda sabit bir tutar veya oran yoktur.

İlgili mevzuat ve resmî kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebilir; somut olayınız için bir avukata danışın.

İlgili yazılar