Kira Sözleşmesinin Sona Ermesi ve Tahliye Yolları
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, Türk Borçlar Kanunu ile güçlü biçimde korunur. Kiraya veren sözleşmeyi dilediği zaman feshedemez; kanunda sayılan tahliye sebeplerinden birinin varlığı gerekir.
Kısaca
| Artış sınırı (konut) | Önceki kira yılının 12 aylık TÜFE ortalaması |
|---|---|
| Kira tespiti | 5 yılını dolduran sözleşmelerde |
| 10 yıllık uzama | Sonunda kiraya veren gerekçesiz fesih bildirebilir |
| Tahliye taahhüdü | Tarihten itibaren 1 ay içinde icra takibi |
| Dava öncesi | 1 Eylül 2023'ten beri zorunlu arabuluculuk |
Kiraya verenden kaynaklanan sebepler
Kiraya veren; kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ya da işyeri ihtiyacı varsa, sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açarak tahliye isteyebilir. İhtiyaç gerçek, samimi ve zorunlu olmalıdır. Taşınmazı sonradan edinen yeni malik, edinmeden itibaren bir ay içinde kiracıya yazılı bildirimde bulunup altı ay sonra dava açabilir. Esaslı tadilat ve yeniden inşa da tahliye sebebidir.
Kiracıdan kaynaklanan sebepler
Yazılı tahliye taahhüdü, aynı kira yılı içinde iki haklı ihtar, kiracının veya eşinin aynı ilçede oturmaya elverişli konutunun bulunması bu gruptadır. Tahliye taahhüdünün geçerli olması için kira sözleşmesinden sonra ve kiracı tarafından verilmiş olması gerekir; sözleşmeyle aynı gün alınan taahhütler tartışmalıdır.
On yıllık uzama
Belirsiz süreli veya on yıllık uzama süresini doldurmuş sözleşmelerde kiraya veren, herhangi bir sebep göstermeksizin, uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sözleşmeyi sona erdirebilir.
Kira artışı ve dava şartı arabuluculuk
Konut kiralarında yıllık artış, on iki aylık TÜFE ortalamasını aşamaz; beş yılı dolduran sözleşmelerde kira tespit davası açılabilir. 2023'ten itibaren kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuk zorunludur. Artış oranını hesaplamak için kira artış hesaplama aracı pratik bir yol sunuyor.
Sık sorulan sorular
Ev sahibi oturmak için evi boşaltabilir mi?
Kiraya veren, kendisinin, eşinin, altsoyunun veya bakmakla yükümlü olduğu kişilerin konut ihtiyacı varsa tahliye davası açabilir. İhtiyacın gerçek ve samimi olduğu ispat edilmelidir; tahliyeden sonra konut üç yıl boyunca haklı sebep olmadan başkasına kiralanamaz.
Kira artışında TÜFE sınırı her zaman geçerli mi?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen dönemdeki artış, önceki kira yılının on iki aylık TÜFE ortalamasını aşamaz. Beş yıldan sonra ise mahkeme emsal kiralar ve hakkaniyete göre yeni bedeli belirleyebilir.
İlgili mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebilir; somut olayınız için bir avukata danışın.
